Metoda Montessori, opracowana przez włoską lekarkę i pedagog Marię Montessori, kładzie duży nacisk na aktywność i samodzielność dziecka w procesie uczenia się.
Zakłada ona, że dzieci mają wrodzoną motywację do poznawania świata i rozwijania własnych umiejętności. Dlatego też metoda Montessori może być uznana za aktywizującą, gdyż angażuje dzieci w samodzielne odkrywanie, doświadczanie i konstruowanie wiedzy. W artykule omówione zostaną główne założenia metody Montessori, jej aktywizujący charakter oraz przykłady aktywności stosowanych w tej koncepcji wychowania.
Podstawy metody Montessori
Metoda Montessori opiera się na kilku kluczowych założeniach:
- Dziecko jest aktywnym podmiotem, a nie biernym odbiorcą wiedzy
- Rozwój dziecka przebiega według określonych faz wrażliwości
- Istotną rolę odgrywa przygotowane środowisko edukacyjne
- Nauczyciel pełni funkcję przewodnika i obserwatora
- Materiały dydaktyczne są zaprojektowane tak, by zachęcać do samodzielnej pracy
Montessori wierzyła, że dzieci mają wrodzoną motywację do uczenia się i rozwijania własnych zdolności. Dlatego też metoda kładzie nacisk na aktywność i samodzielność dzieci w procesie poznawania świata.
Aktywizujący charakter metody Montessori
Metoda Montessori jest aktywizująca, gdyż:
- Angażuje dzieci w samodzielne odkrywanie i doświadczanie
- Umożliwia wybór aktywności zgodnych z zainteresowaniami
- Zachęca do pracy indywidualnej i w małych grupach
- Pozwala na powtarzanie czynności aż do osiągnięcia biegłości
- Daje możliwość pracy w swoim tempie i według własnego planu
- Motywuje do podejmowania coraz trudniejszych wyzwań
Dzieci przedszkolne w metodzie Montessori nie są biernymi odbiorcami wiedzy przekazywanej przez nauczyciela. Zamiast tego aktywnie konstruują swoją wiedzę poprzez interakcje z przygotowanym środowiskiem edukacyjnym i materiałami dydaktycznymi.
Przykłady aktywności w metodzie Montessori
Metoda Montessori oferuje wiele różnorodnych aktywności angażujących dzieci. Oto kilka przykładów:
Ćwiczenia praktycznego życia
- Dbanie o siebie i otoczenie, np. mycie rąk, ubieranie się, podlewanie roślin
- Czynności gospodarcze, np. zmywanie naczyń, prasowanie, szycie
- Ćwiczenia koordynacji ruchowej, np. chodzenie po linii, noszenie przedmiotów
Ćwiczenia zmysłów
- Rozpoznawanie i porównywanie różnych faktур, kształtów, kolorów, zapachów, smaków
- Układanie sensorycznych tablic, np. do rozpoznawania dźwięków, temperatur, ciężarów
- Ćwiczenia słuchowe, np. rozpoznawanie odgłosów, różnicowanie wysokości dźwięków
Ćwiczenia językowe
- Analiza i synteza głoskowa, tworzenie sylab i wyrazów
- Ćwiczenia grafomotoryczne, np. rysowanie po piasku, kredą, ołówkiem
- Czytanie i pisanie metodą foniczną
Ćwiczenia matematyczne
- Poznawanie liczb i ilości, np. liczenie przedmiotów, dopasowywanie liczb do zbiorów
- Ćwiczenia na liczbach, np. dodawanie, odejmowanie, mnożenie, dzielenie
- Poznawanie figur geometrycznych i brył
Ćwiczenia kosmiczne
- Poznawanie świata przyrody, np. cyklu życia roślin i zwierząt
- Poznawanie kultur i tradycji różnych narodów
- Ćwiczenia plastyczne i muzyczne
Wszystkie te aktywności mają charakter samodzielnych, ukierunkowanych doświadczeń, w których dzieci mogą pracować w swoim tempie, powtarzać czynności i doskonalić umiejętności. Nauczyciel pełni rolę obserwatora i przewodnika, przygotowując odpowiednie środowisko i materiały.
Korzyści płynące z aktywności w metodzie Montessori
Aktywne zaangażowanie dzieci w proces uczenia się przynosi wiele korzyści rozwojowych:
- Rozwija koncentrację uwagi i wytrwałość w działaniu
- Stymuluje naturalną ciekawość i motywację do nauki
- Kształtuje samodzielność, odpowiedzialność i samodyscyplinę
- Wspiera rozwój poznawczy, ruchowy, społeczny i emocjonalny
- Umożliwia odkrywanie i rozwijanie indywidualnych uzdolnień
- Uczy współpracy i szacunku dla pracy innych
- Zapewnia poczucie radości i satysfakcji z osiąganych postępów
Aktywność w metodzie Montessori opiera się na naturalnej ciekawości i potrzebie rozwoju dziecka. Dlatego też jest ona źródłem satysfakcji i motywuje do podejmowania coraz trudniejszych wyzwań.
Podsumowanie
Metoda Montessori jest aktywizującą koncepcją wychowania, która angażuje dzieci w samodzielne odkrywanie i konstruowanie wiedzy. Opiera się ona na założeniu, że dzieci mają wrodzoną motywację do uczenia się i rozwijania własnych zdolności. Dlatego też metoda Montessori oferuje wiele różnorodnych aktywności, w których dzieci mogą pracować w swoim tempie, powtarzać czynności i doskonalić umiejętności. Aktywne zaangażowanie przynosi wiele korzyści rozwojowych, takich jak rozwój koncentracji, samodzielności i motywacji do nauki. Metoda Montessori jest więc skutecznym sposobem na wspieranie wszechstronnego rozwoju dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym.
Przedszkole Montessori - oddział Bambini
ul. Mazowiecka 6
60-617 Poznań
tel. 61 841 11 46
https://www.bambini.com.pl/
